Mục lục
Vì sao lỗ khoét không phải là phần khó của việc này?
Vì khoét lỗ là thao tác cơ khí làm một lần, có kết quả nhìn thấy ngay và sửa được ngay nếu sai. Phần thật sự quyết định tấm bền bao lâu lại là thứ không nhìn thấy: lượng nhiệt tích lại trong khoang trần sau khi đèn bật, năm này qua năm khác. Khoang trần là một khoang gần như kín, không khí trong đó gần như đứng yên, nên nhiệt sinh ra ở bộ nguồn và khối tản nhiệt của đèn không có đường đối lưu để đi. Nếu bên trên còn có lớp cách nhiệt phủ chồng lên đèn thì đường thoát cuối cùng cũng bị chặn nốt. Kết quả là vùng vật liệu quanh lỗ khoét sống ở một nhiệt độ khác hẳn phần trần còn lại, và chênh lệch đó tích luỹ theo thời gian sử dụng. Cấu tạo hệ trần và cách tấm gắn lên khung xương nằm ở trần nhựa nano: cấu tạo, ưu nhược điểm và cách lắp; bài này chỉ bàn riêng phần nhiệt tại vị trí có đèn.
PVC cứng đổi ứng xử ở những mốc nhiệt nào?
Có ba mốc đáng biết, và chúng nằm gần nhau chứ không cách xa nhau như nhiều người hình dung. Theo dữ liệu vật liệu công bố cho PVC cứng không hoá dẻo trên makeitfrom.com, điểm hoá mềm theo phép thử Vicat nằm ở 83 °C; nhiệt độ chuyển thuỷ tinh — vùng mà vật liệu đổi hẳn ứng xử từ trạng thái cứng giòn sang trạng thái mềm dẻo — nằm ở 85 °C; và giới hạn nhiệt độ mà vật liệu còn giữ được khả năng làm việc cơ học nằm ở 95 °C. Ba con số này giải thích vì sao vấn đề không phải là tấm có cháy hay không mà là tấm có giữ được hình dạng hay không: rất trước khi có bất kỳ chuyện gì liên quan tới cháy, vật liệu đã đi qua vùng hoá mềm và mất khả năng giữ hình. Ở nhiệt độ phòng thì tấm giữ nguyên hình dạng và không có gì phải bàn; toàn bộ câu chuyện nằm ở việc vùng quanh lỗ đèn sống ở đâu trên trục đó. Giới hạn nhiệt độ của cùng nhóm vật liệu ở một ứng dụng khác được bàn tại phào chỉ nhựa PVC chịu nhiệt.
| Mốc | Trị số | Vật liệu ứng xử thế nào |
|---|---|---|
| Nhiệt độ phòng | — | Tấm giữ nguyên hình dạng |
| Điểm hoá mềm Vicat | 83 °C | Mốc hoá mềm theo phép thử Vicat |
| Chuyển thuỷ tinh | 85 °C | Vùng vật liệu đổi hẳn ứng xử |
| Giới hạn làm việc cơ học | 95 °C | Trên mức này không còn giữ được hình |
Cần tư vấn chọn vật liệu phù hợp?
Chuyên gia Trường An tư vấn miễn phí — Báo giá trong 15 phút
Vành ố vàng quanh đèn khác gì với ố vàng do khói bếp hay thấm nước?
Khác ở hình dạng vết và ở việc nó xuất hiện tại đâu, và ba dấu hiệu này đủ để phân biệt mà không cần tháo tấm. Ố do nhiệt đèn cho vết tròn đều, tâm vết trùng tâm lỗ khoét, và chỉ xuất hiện ở những vị trí có đèn — trần cùng phòng nhưng chỗ không có đèn thì không có vết. Ố do khói bếp thì loang theo luồng khí, đậm dần ở phía luồng khí đi qua, và không đối xứng quanh bất kỳ tâm nào. Ố do thấm nước cho vệt chảy có mép cứng, hình dạng do đường nước chảy quyết định chứ không do hình học của cấu kiện. Ngoài màu, dấu hiệu nhiệt còn kèm hai thứ mà hai nguyên nhân kia không có: mép lỗ khoét bị vênh, và mặt tấm quanh đèn hơi lòng chảo. Hai dấu hiệu đó là biểu hiện của vật liệu đã đi vào vùng hoá mềm rồi nguội lại ở hình dạng mới, nên chúng chỉ ra nguyên nhân nhiệt khá chắc chắn. Ba nguyên nhân ố vàng còn lại — khói bếp, thấm nước, phụ gia kém — được tách riêng ở trần nhựa nano bị ố vàng: nguyên nhân và cách xử lý, nên nếu vết ố của bạn không tròn đều quanh đèn thì nên đọc bài đó trước.
Ba dấu hiệu đi cùng nhau mới đủ kết luận là do nhiệt
Vết tròn đều với tâm trùng tâm lỗ; chỉ có ở vị trí có đèn; kèm mép lỗ vênh hoặc mặt tấm lòng chảo quanh đèn. Có đủ ba thì nguyên nhân là nhiệt. Chỉ có màu vàng mà thiếu hai dấu hiệu hình dạng thì phải xét lại hai nguyên nhân khói bếp và thấm nước.
Vì sao nứt lại bắt đầu từ mép lỗ khoét?
Vì mép lỗ là nơi cộng dồn ba bất lợi cùng lúc. Thứ nhất, nó là chỗ vật liệu bị cắt nên tiết diện chịu lực tại đó nhỏ nhất trên cả tấm. Thứ hai, nó là nơi gần nguồn nhiệt nhất nên chịu chu kỳ nóng lên và nguội đi mỗi lần bật tắt đèn, mà chu kỳ lặp lại là điều kiện sinh ra nứt mỏi ngay cả khi mỗi chu kỳ đều không đủ mạnh để phá huỷ. Thứ ba, mọi mép cắt tại công trình đều để lộ phần vật liệu không có lớp hoàn thiện nhà máy. Ba thứ này chồng lên nhau tại đúng một đường tròn, nên đó là nơi nứt khởi phát. Hệ quả về thi công là mép lỗ nên được cắt gọn và tròn đều thay vì có vết răng cưa, vì mỗi vết răng cưa là một điểm tập trung ứng suất. Và vì tấm nhựa còn giãn nở theo nhiệt, lỗ khoét cần đủ chỗ để tấm chuyển vị mà không tì cứng vào vành đèn — cùng một logic chừa chỗ chuyển vị đã bàn ở trần nhựa nano bị hở mối nối.
Xem mẫu thực tế trước khi quyết định
Nhận mẫu gỗ nhựa WPC miễn phí giao tận tay — Toàn quốc
Việc nào phải chốt trước khi đóng trần?
Ba việc, và cả ba đều thuộc giai đoạn thiết kế chứ không thuộc giai đoạn thi công. Một là vị trí và số lượng đèn, vì mỗi vị trí là một lỗ khoét và một nguồn nhiệt cố định trong khoang trần. Hai là khoảng cách tối thiểu từ đèn tới vật liệu quanh nó, trị số này khác nhau theo từng model đèn nên phải tra tài liệu kèm theo đèn — đang cập nhật, và không suy ra được từ công suất ghi trên vỏ. Ba là khoang trần có được thông thoáng hay không, vì đây là biến duy nhất trong ba biến mà bạn còn đổi được sau khi đã chọn xong đèn. Nếu trên trần còn có lớp cách nhiệt thì phải chốt luôn việc lớp đó không phủ chồng lên đèn. Cả ba việc này đều rẻ khi làm trên bản vẽ và đắt khi làm lại sau, vì làm lại nghĩa là mở tấm ra — mà mở trần ra dễ hay khó lại do kiểu ghép quyết định, phần này nằm ở trần thả khung nổi vs trần nhựa nano. Các bài cùng nhóm vật liệu và thi công được gom ở chuyên đề trần nhựa.
Còn thắc mắc về bài viết này?
Gọi hoặc nhắn Zalo — Trường An tư vấn miễn phí trong 15 phút
Xem thêm tại Trường An
Tác giả nội dung
Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm làm việc trong nghề cơ điện tử.
Câu hỏi thường gặp
Trần nhựa có lắp được đèn âm trần không?
Lắp được, và phần khó không nằm ở việc khoét lỗ mà nằm ở nhiệt tích trong khoang trần. Ba việc phải chốt trước khi đóng trần: vị trí đèn, khoảng cách tối thiểu từ đèn tới vật liệu quanh nó theo tài liệu kèm đèn, và khoang trần có thông thoáng hay không.
Trần nhựa chịu được tới bao nhiêu độ?
Theo dữ liệu vật liệu cho PVC cứng không hoá dẻo trên makeitfrom.com: hoá mềm theo phép thử Vicat ở 83 °C, chuyển thuỷ tinh ở 85 °C, và giới hạn còn giữ được khả năng làm việc cơ học ở 95 °C. Vấn đề xuất hiện ở vùng hoá mềm, rất trước bất kỳ chuyện gì liên quan tới cháy.
Vàng quanh đèn là do nhiệt hay do thấm nước?
Do nhiệt nếu vết tròn đều, tâm trùng tâm lỗ, chỉ có ở vị trí có đèn, và kèm mép lỗ vênh hoặc mặt tấm lòng chảo. Do thấm thì vệt chảy có mép cứng, hình dạng theo đường nước chứ không theo hình học của lỗ khoét.
Có được phủ lớp cách nhiệt lên trên đèn âm trần không?
Lớp cách nhiệt phủ chồng lên đèn chặn nốt đường thoát nhiệt cuối cùng của khoang trần, làm nhiệt càng khó thoát. Yêu cầu cụ thể về khoảng cách tới vật liệu quanh đèn khác nhau theo từng model và phải tra tài liệu kèm đèn — đang cập nhật.
Bài viết liên quan
Câu hỏi & Nhận xét
0Đặt câu hỏi cho chuyên gia
Câu hỏi sẽ được đội ngũ Trường An trả lời trong vòng 24 giờ qua Zalo/điện thoại.