Mục lục
Dấu hiệu sớm nào nhìn thấy được trước khi trần ngoài trời hỏng?
Ba dấu hiệu, đều xuất hiện trước khi có bất kỳ vết nứt nào và đều quan sát được bằng mắt thường cùng một lần sờ tay. Thứ nhất là mất bóng: dải trần nhận nắng nhiều nhất xỉn đi so với phần trong bóng râm, và ranh giới giữa hai vùng ngày càng rõ. Thứ hai là phấn hoá — quệt ngón tay lên bề mặt thấy dính một lớp bột mịn; tài liệu kỹ thuật về PVC ngoài trời mô tả đúng chuỗi hiện tượng này khi bức xạ tử ngoại phá vỡ liên kết hoá học trong nhựa: biến màu, phấn hoá, giòn, mất bóng rồi nứt bề mặt. Thứ ba là mối ghép bắt đầu lộ khe vào giữa trưa rồi khép lại về đêm — nghĩa là biên độ giãn nở đã vượt chỗ chừa. Cả ba đều nằm ở giai đoạn còn cứu được. Chuyên đề trần nhựa gom phần vật liệu và thi công của nhóm này, còn nguyên tắc chung cho khu vực ẩm nằm ở trần nhựa khu vực ẩm.
| Giai đoạn | Nhìn thấy gì | Còn làm được gì |
|---|---|---|
| ① Mất bóng, phấn hoá | Xỉn màu theo dải nắng, quệt tay dính bột mịn | Che chắn bớt bức xạ, lên kế hoạch thay có chuẩn bị |
| ② Nứt tế vi bề mặt | Vết rạn mảnh như chân chim, rõ khi nhìn nghiêng | Thay cục bộ dải nặng nhất, kiểm tra chỗ chừa giãn nở |
| ③ Nước vào khe, khung ẩm | Vệt ố quanh mối ghép, đọng nước sau mưa | Xử lý thoát nước và che tạt; kiểm tra khung |
| ④ Khung võng, khe mở rộng | Đường ghép lượn sóng, tấm tháo ra là nứt | Thay cả mảng — sửa cục bộ không còn nghĩa |
Vì sao mỗi bước hỏng lại làm bước sau đến nhanh hơn?
Vì mỗi hư hại đều mở thêm một đường cho tác nhân gây hư hại tiếp theo đi vào, và đó chính là định nghĩa của một vòng xoáy tự khuếch đại. Bề mặt còn nguyên lớp phủ thì phản xạ và tán xạ một phần bức xạ tử ngoại trước khi nó đi sâu vào nhựa — vai trò này thuộc về hệ ổn định trong công thức, trong đó bột màu titan dioxit dạng rutile được dùng đúng để chắn bớt tia UV. Khi lớp ngoài đã phấn hoá, hàng rào đó mỏng đi, phần nhựa bên dưới nhận bức xạ mạnh hơn nên giòn nhanh hơn. Nhựa giòn thì nứt tế vi dưới chính chu kỳ nóng lạnh mỗi ngày. Nứt là chỗ nước mao dẫn vào, mà nước nằm trong khe lại giữ ẩm cho khoang trần suốt cả sau khi mưa tạnh. Khoang trần ẩm kéo dài thì khung đỡ chịu điều kiện ăn mòn liên tục và giảm khả năng chịu tải. Khung yếu thì trần võng, võng thì mối ghép mở rộng, mà mối ghép rộng lại đón thêm nước và thêm bức xạ vào mép cắt vốn không có lớp phủ. Vòng khép kín. Cùng cơ chế nứt và cong vênh do phơi nhiễm đã mô tả ở xử lý lam gỗ nhựa cong vênh, nứt.
Mép cắt là chỗ yếu nhất, luôn luôn
Lớp phủ chống UV nằm ở bề mặt nhà máy. Mọi đường cắt tại công trình đều để lộ lõi không có lớp phủ, nên khi lắp ngoài trời hãy giấu mép cắt vào nẹp hoặc vào chỗ khuất nắng — đừng để mép cắt hướng ra phía nhận nắng và nước tạt.
Cần tư vấn chọn vật liệu phù hợp?
Chuyên gia Trường An tư vấn miễn phí — Báo giá trong 15 phút
Ngưỡng nào là hết cứu, ngưỡng nào còn cứu được?
Ranh giới nằm giữa giai đoạn hai và giai đoạn ba, và có một phép thử đơn giản để biết mình đang ở bên nào: tháo thử một tấm ở vị trí nặng nhất. Nếu tấm tháo ra nguyên vẹn và uốn nhẹ vẫn đàn hồi, bạn còn ở phía cứu được — thay cục bộ dải nặng nhất và xử lý nguyên nhân, phần trần còn lại đi tiếp được. Nếu tấm nứt ngay lúc tháo, hoặc gãy giòn khi uốn nhẹ, thì toàn bộ mảng đó đã qua ngưỡng: các tấm còn lại cùng tuổi, cùng lô, cùng mức phơi nhiễm nên chỉ đang chậm hơn vài tháng chứ không khác về bản chất. Dấu hiệu thứ hai của ngưỡng không quay lại là khung: khi đường ghép đã lượn sóng chứ không còn thẳng, vấn đề đã chuyển từ tấm sang kết cấu đỡ, và thay tấm mới lên một khung đã võng chỉ tạo ra một mặt trần mới cũng lượn sóng. Nguyên tắc kiểm tra khung trước khi kết luận là chuyện của tấm hay của khung áp dụng chung, giống như cách phân định ở tấm ốp tường bị bong: do keo hay do nền.
Xử sớm và xử muộn khác nhau bao nhiêu về khối lượng việc?
Khác nhau ở phạm vi, và phạm vi mới là thứ quyết định chi phí chứ không phải đơn giá tấm. Xử ở giai đoạn một là công việc của một buổi: che chắn bớt bức xạ cho dải nặng nhất, kiểm tra lại chỗ chừa giãn nở ở mối ghép, và quan trọng nhất là bạn được chọn thời điểm — mua vật tư khi thuận tiện, làm khi thời tiết cho phép. Xử ở giai đoạn hai là thay một dải tấm, vẫn giữ nguyên khung, vẫn không đụng tới hệ thống nằm trên trần. Xử ở giai đoạn bốn là một việc khác hẳn về bản chất: tháo toàn bộ tấm, xử lý hoặc thay khung, làm lại từ khâu căn cao độ — và nó thường xảy ra đúng lúc bạn không muốn, tức là sau một trận mưa lớn khi nước đã nhỏ xuống sàn. Đây là lý do việc kiểm tra định kỳ phần trần ngoài trời đáng làm hơn hẳn phần trần trong nhà, dù cùng một loại vật liệu. Với những khu vực có nắng và mưa tạt trực tiếp, việc chọn vật liệu ngay từ đầu theo nhóm dùng ngoài trời là hướng chắc hơn — nhóm đó nằm ở chuyên đề gỗ nhựa ngoài trời và ở trần ban công lam gỗ nhựa.
Xem mẫu thực tế trước khi quyết định
Nhận mẫu gỗ nhựa WPC miễn phí giao tận tay — Toàn quốc
Còn thắc mắc về bài viết này?
Gọi hoặc nhắn Zalo — Trường An tư vấn miễn phí trong 15 phút
Xem thêm tại Trường An
Tác giả nội dung
Cử nhân Cơ khí, Đại học Công nghiệp Hà Nội (2010). Hơn 15 năm làm việc trong nghề cơ điện tử.
Câu hỏi thường gặp
Trần nhựa có dùng được ngoài trời không?
Phụ thuộc vào việc tấm đó có hệ ổn định UV hay không, chứ không phụ thuộc chữ "nhựa". Tấm làm cho nội thất mang ra chỗ có nắng trực tiếp sẽ phấn hoá và giòn dần, đây là cơ chế đã được mô tả trong tài liệu về lão hoá PVC ngoài trời.
Dấu hiệu sớm nhất nhìn thấy được là gì?
Bề mặt mất bóng và xuất hiện lớp phấn mịn khi quệt tay, thường ở dải nhận nắng nhiều nhất trước. Đó là giai đoạn còn xử lý được bằng che chắn hoặc thay cục bộ.
Vì sao mái hiên hỏng nhanh hơn hành lang có mái che kín?
Vì mái hiên vừa nhận bức xạ trực tiếp vừa nhận nước tạt, còn hành lang che kín chỉ chịu ẩm không khí. Hai tác nhân cộng lại nhanh hơn hẳn từng tác nhân riêng lẻ.
Khi nào thì không còn sửa cục bộ được nữa?
Khi tấm đã giòn tới mức tháo ra là nứt, hoặc khi khung đỡ bên trong đã võng. Lúc đó thay một tấm không giải quyết gì vì các tấm còn lại cùng tuổi và cùng mức phơi nhiễm.
Hỏi người bán câu gì để biết tấm có chịu được ngoài trời không?
Hỏi có kết quả phơi UV theo phương pháp như ASTM D4329 không, và hệ ổn định dùng loại gì. Không có tài liệu thì mặc định coi là tấm nội thất, đừng suy đoán theo độ dày hay giá.
Bài viết liên quan
Câu hỏi & Nhận xét
0Đặt câu hỏi cho chuyên gia
Câu hỏi sẽ được đội ngũ Trường An trả lời trong vòng 24 giờ qua Zalo/điện thoại.